Stille zaterdag

De Stille week staat centraal in de christelijke geloofsbeleving en liturgie. Ik ben er altijd aan gehecht geweest, aan de dramatiek en de diepgang van deze week. Vandaag, evenals op Palmzondag en de twee afgelopen dagen, plaats ik fragmenten uit preken die ik in de loop der jaren voor deze dagen geschreven heb. Voor wie ze lezen wil.

Voorafgaand aan deze Stille Zaterdag preek las ik uit de bijbel: Johannes 19: 38-48 (de graflegging door Jozef van Arimathea).

Opvallend in deze passage is de stilte die om de dingen en de daden van mensen hangt. In de voorafgaande hoofdstukken heeft Jezus zijn lange afscheidsrede uitgesproken. Daarna werd verteld hoe hij gevangen werd genomen. Er volgden teksten vol harde woorden, spot, geschreeuw en geweld. Jezus moest dood, hoe dan ook. De auteur begeleidde die treurige geschiedenis met verwijzingen naar oude profetieën. Woorden waren dat allemaal, ‘full of sound and fury’.

Maar nu is dat alles voorbij. Het is stil geworden. Alsof er geen woorden over zijn. Wat rest, zijn de simpele handelingen. Jezus’ dode lichaam wordt met eerbiedige aandacht en zorg omringd. Het wordt weggedragen, gezalfd en in linnen gewikkeld, tenslotte in een graf gelegd.

Naderhand en later is over Jezus eindeloos veel gezegd. Talloze beelden van hem zijn in omloop gebracht; over zijn persoon en werk zijn theologieën geschreven; over de plaatsen van zijn lijden en sterven zijn kathedralen heen gebouwd. Zo doen wij dat. We ordenen de wereld door onze woorden en daden. Wij formeren beelden van onszelf en van elkaar. Beelden van wat mensen en dieren, mannen en vrouwen, homo’s en hetero’s eigenlijk zijn, van hoe de wereld in elkaar zit. En al doende creëren we een wereld, die ons nooit meer tegenspreekt en ons almaar geruststelt. Een wereld vol dingen en doden, die de opstanding eigenlijk niet meer nodig heeft.

Op stille zaterdag proberen we al die beelden en woorden achter ons te laten en stil te staan bij een dode. Proberen we zijn stem op te vangen – voorbij onze beelden en woorden. Het is een stem die zwak lijkt, maar gaandeweg sterk en onweerstaanbaar wordt. Want de stemmen van alle in eenzaamheid gestorvenen, van al die gekleineerde en verachte mensen, voegen zich erbij. Sta op, zegt die stem. Leef. En luister.

(overgenomen van de facebookpagina)